هدف از این پایان نامه بررسی اثرات شبکه های اجتماعی اینترنتی بر مشارکت سیاسی کاربران در انتخابات ایران می باشد. ما در اين پژوهش از فرضيه بسيج حمايت كرديم كه طرفداران آن بر نقش مثبت شبکه های اجتماعی اینترنتی در افزايش مشاركت سياسي كاربرانشان تاكيد دارند. هرچند فرضيه بسيج(همچون فرضيه تقويت) در مواردي و بهتر است بگوييم تا حدودي پا را از دايره اعتدال و ميانه روي بيرون گذاشته و به اغراق گويي در ارتباط با تاثيرات اين شبكه ها دچار شده است

 

 

اما از نگاه ما چنانچه از نمايي كلي بدين موضوع بنگريم سايتهاي اجتماعي اينترنتي به واسطه سرشت خود و امكاناتي كه در اختيار كاربرانشان قرار مي دهند بر افزايش سطح مشاركت سياسي كاربرانشان اثرگذارند. البته تاييد اين فرضيه بسته به تعريفي است كه از مفهوم مشاركت سياسي ارائه مي گردد. چنانچه همچون بسياري از پژوهشهاي صورت گرفته مشاركت سياسي را در راي دهي خلاصه كنيم شايد در بسياري موارد نتوانيم از تاثيرگذاري مثبت اين سايتهاي اجتماعي در افزايش مشاركت سياسي كاربرانشان دفاع كنيم. مشاركت سياسي  فراتر از  عمل راي دهي است و سطوح مختلفي دارد كه مي-بايد مورد توجه قرار گيرد و تعريف تنگ نظرانه از آن موجب انحراف از موضوع پژوهشهاي صورت گرفته پيرامون اين موضوع خواهد گرديد.

 

 



 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب
چکیده               14
فصل اول: مقدمات و کلیات         15
بیان مساله15                                  
         اهمیت پژوهش                             17
نتیجه و کاربرد پژوهش                 17
پیشینه تحقیق                                 18
سئوال اصلی                                  25
فرضیه اصلی                                 25
فرضیه رقیب                                 25
تعریف مفاهیم                              25
متغیرها                                         28
روش تحقیق                                 28
جامعه آماری پژوهش                   28                                    
روش نمونه گیری و حجم نمونه    28
پایایی پرسش نامه                          31
چارچوب نظری                            32       

 

 


                
فصل دوم: مدل تحلیلی پژوهش    38

فصل سوم:  شبکه های اجتماعی اینترنتی، تاریخچه شکل گیری، ویژگیها و تمایزها              45 
ظهور نسل دوم وب و پیدایش شبکه های اجتماعی اینترنتی        45
"وب2 " چیست؟                         47
تاریخچه شکل گیری شبکه های اجتماعی  اینترنتی و روند تکامل آنها                                  53
علل رشد سریع شبکه های اجتماعی اینترنتی                              56
ویژگیهای شبکه های اجتماعی اینترنتی                                     58
عملکرد شبکه های اجتماعی اینترنتی                                        59
انواع سایتهای اجتماعی اینترنتی     61

 

 

 


فصل چهارم: آمار توصیفی           63
1-4: ترکیب جنسیتی                    63
2-4:ترکیب سنی                          64
3-4:مقطع تحصیلی                       65
4-4: حوزه تحصیلی                     66            
5-4: مدت زمان استفاده دانشجویان از اینترنت                         67
6-4: مدت زمان استفاده دانشجویان از شبکه های اجتماعی اینترنتی                                      68       
7-4: تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها در ایام انتخابات و رخدادهای پس از آن از نگاه دانشجویان                             69
8-4: تاثیر فیلترینگ بر دسترسی جوانان و بویژه دانشجویان به سایتهای اجتماعی فیلتر شده  70
9-4: منابع کسب اخبار و اطلاعات روزمره دانشجویان              71
10-4 : کیفیت بهره گیری از اینترنت                                        72
11-4:سطح علاقه مندی به مشارکت در گفتگوهای سیاسی-اجتماعی در شبکه های اجتماعی اینترنتی                              73
12-4: ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به شبکه های اجتماعی اینترنتی                  43
13-4: کیفیت مشارکت دانشجویان در شبکه های اجتماعی اینترنتی                                     75
14-4: سطح مشارکت در انتخابات                                          76
15-4: سطح فعالیتهای سیاسی- اجتماعی دانشجویان                 78
16-4: تاثیر شبکه های اجتماعی بر مشارکت در انتخابات           78
17-4: سطح تاثیرگذاری شبکه های اجتماعی اینترنتی در پیش و پس از انتخابات                  79
18-4: میزان تاثیرگذاری شبکه های اجتماعی اینترنتی در آگاهی معترضین از زمان و مکان تجمعات اعتراضی                 80
19-4:مقایسه سطح تاثیرگذاری شبکه های اجتماعی اینترنتی و شبکه های اجتماعی سنتی بر اعتراضات پس از انتخابات     81  
20-4: الگوی مشارکت(مواضع سیاسی پس از انتخابات)           82    
21-4: الگوی مشارکت(واکنش شهروندان به تضییع مداوم حقوقشان از سوی حکومت)       83
22-4: عوامل موثر بر مشارکت سیاسی مردم از نگاه دانشجویان                                           84
23-4: میزان رضایت سیاسی دانشجویان                                   85
24-4: حمایت از مواضع سیاسی شخصیتها و طیفهای سیاسی     86
25-4: سطح اعتماد دانشجویان به نظام سیاسی                          87
26-4: سطح تقاضای سیاسی دانشجویان                                  88

 

 

 


فصل پنجم: ارتباط متغیرهای جمعیت شناختی با متغیرهای مستقل:
1-5: ارتباط میان متغیرهای جمعیت شناختی بامدت زمان استفاده دانشجویان از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی        90          
1-1-5 : رابطه میان سن و مدت زمان استفاده از اینترنت            90                       
2-1-5: رابطه میان جنسیت و مدت زمان استفاده از اینترنت       91
3-1-5:رابطه میان حوزه تحصیلی و مدت زمان استفاده از اینترنت                                       92
4-1-5: رابطه میان سن و مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی ایتنترنتی                        93
5-1-5: رابطه جنسیت و مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی ایتنترنتی                         96
6-1-5: رابطه حوزه تحصیلی و مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی ایتنترنتی               97
7-1-5: رابطه سن با تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها     از نگاه دانشجویان                         99
8 -1-5: رابطه جنسیت با تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این   شبکه ها از نگاه دانشجویان             99
9-1-5: رابطه حوزه تحصیلی با تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان     101
10-1-5: رابطه میان سن و منابع اصلی کسب اخبار دانشجویان                                          102
11-1-5: رابطه میان جنسیت و منابع اصلی کسب اخبار دانشجویان                                    103
12-1-5: رابطه میان حوزه تحصیلی و منابع اصلی کسب اخبار دانشجویان                         105
2-5: ارتباط میان متغیرهای جمعیت شناختی با میزان علاقه مندی و اعتماد دانشجویان به شبکه های اجتماعی اینترنتی       105
1-2-5: رابطه سن با سطح علاقه مندی دانشجویان به مشارکت در گفتگوهای سیاسی- اجتماعی در شبکه های اجتماعی اینترنتی                                       107
2-2-5: رابطه جنسیت با سطح علاقه مندی دانشجویان به مشارکت در گفتگوهای سیاسی- اجتماعی در شبکه های اجتماعی اینترنتی                                       108
3-2-5: رابطه حوزه تحصیلی با سطح علاقه مندی دانشجویان به مشارکت در گفتگوهای سیاسی- اجتماعی در شبکه های اجتماعی اینترنتی                         109
4-2-5: ارتباط میان سن با ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی                110
5-2-5: ارتباط میان جنسیت با ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی          112
6-2-5: ارتباط میان حوزه تحصیلی با ارزیابی دانشجویان ازسطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی 113


فصل ششم: بررسی ارتباط میان سرمایه اجتماعی(سطح اعتماد به نظام سیاسی) با متغیرهای مستقل
1-6: ارتباط میان سرمایه اجتماعی با مدت زمان استفاده دانشجویان از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی                   115
1-1-6: رابطه میان سرمایه اجتماعی و مدت زمان استفاده از اینترنت                                  115
2-1-6: رابطه میان سرمایه اجتماعی و مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی     117
3-1-6: رابطه میان سرمایه اجتماعی و تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان                                  119
4-1-6: رابطه سرمایه اجتماعی و منابع کسب اخبار روزانه دانشجویان                                120
2-6: ارتباط سرمایه اجتماعی با میزان علاقه مندی و اعتماد دانشجویان به شبکه های اجتماعی اینترنتی                              122
1-2-6: رابطه سرمایه اجتماعی و سطح علاقه مندی دانشجویان به مشارکت در گفتگوهای سیاسی- اجتماعی در شبکه های اجتماعی اینترنتی                        123
2-2-6:رابطه میان سرمایه اجتماعی با ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی123

 

 

 


فصل هفتم: بررسی رابطه میان میزان رضایت سیاسی با مدت زمان استفاده از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی، میزان علاقه مندی به مشارکت سیاسی در این شبکه ها و سطح اعتماد به شبکه های اجتماعی اینترنتی
1-7: سنجش ارتباط میان میزان رضایت سیاسی و مدت زمان استفاده از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی              125
1-1-7: ارتباط مابین میزان رضایت سیاسی با مدت زمان استفاده از اینترنت                        125
2-1-7: ارتباط مابین میزان رضایت سیاسی با مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی                                    127
3-1-7: ارتباط مابین میزان رضایت سیاسی با تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان                         129
4-1-7: ارتباط مابین میزان رضایت سیاسی و منابع کسب اخبار روزانه دانشجویان              130
2-7: سنجش ارتباط مابین سطح رضایت سیاسی با  سطح علاقه مندی  به مشارکت سیاسی در  شبکه های اجتماعی اینترنتی و اعتماد دانشجویان به آنها               131 
1-2-7: رابطه میزان رضایت سیاسی و سطح علاقه مندی دانشجویان به مشارکت سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی131
2-2-7:رابطه میزان رضایت سیاسی وارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی133

 

 

 

فصل هشتم: بررسی ارتباط میان مواضع سیاسی با متغیرهای مستقل
1-8: سنجش رابطه میان مواضع سیاسی و میزان استفاده از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی                                    135
1-1-8: ارتباط میان مواضع سیاسی و مدت زمان استفاده از اینترنت                                   135
2-1-8: ارتباط میان مواضع سیاسی و مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی      137
3-1-8: ارتباط میان مواضع سیاسی با تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان                                  139
4-1-8: ارتباط میان مواضع سیاسی با منابع کسب اخبار  و اطلاعلات روزانه دانشجویان      140
5-1-8: ارتباط میان مواضع سیاسی با مدت زمان استفاده دانشجویان از اینترنت                  142  
6-1-8: ارتباط میان مواضع سیاسی با مدت زمان استفاده دانشجویان از شبکه های اجتماعی اینترنتی                               144 
7-1-8: ارتباط میان مواضع سیاسی و تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان                                  146
8-1-8: رابطه میان مواضع سیاسی با ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی  148
2-8: سنجش رابطه میان مواضع سیاسی با سطح علاقه مندی دانشجویان به مشارکت درگفتگوهای سیاسی- اجتماعی در شبکه های اجتماعی اینترنتی         149
1-2-8:ارتباط مواضع سیاسی دانشجویان و سطح علاقه مندی آنان به مشارکت سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی    149
2-2-8: رابطه مواضع سیاسی و ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی          151
3-2-8: ارتباط مواضع سیاسی دانشجویان و سطح علاقه مندی آنان به مشارکت سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی  152
4-2-8: ارتباط مواضع سیاسی و ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتها یا شبکه های اجتماعی اینترنتی        153

 

 


فصل نهم: بررسی ارتباط میان تقاضای سیاسی دانشجویان با متغیرهای مستقل
 1-9: سنجش رابطه سطح تقاضای سیاسی دانشجویان با مدت زمان استفاده آنان از اینترنت و شبکه های اجتماعی            154
1-1-9:  ارتباط میان سطح تقاضای  سیاسی و مدت زمان استفاده از اینترنت                       154
2-1-9: رابطه میان سطح تقاضای سیاسی با مدت زمان استفاده دانشجویان از شبکه های اجتماعی اینترنتی                      155
3-1-9: ارتباط مابین سطح تقاضای سیاسی و تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان                         157
4-1-9: رابطه میان سطح تقاضای سیاسی با منابع کسب اخبار و اطلاعات روزانه دانشجویان                                         158
2-9: سنجش رابطه سطح تقاضای سیاسی دانشجویان با سطح علاقه مندی آنان به مشارکت سیاسی در  شبکه های اجتماعی اینترنتی و میزان اعتماد آنان به این شبکه ها                            160  
1-2-9: رابطه سطح تقاضای  سیاسی دانشجویان و میزان علاقه آنان به مشارکت سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی 160
2-2-9: ارتباط سطح تقاضای سیاسی و ارزیابی دانشجویان از سطح اعتماد جوانان به سایتهای اجتماعی اینترنتی             161 

فصل دهم: بررسی ارتباط میان میزان استفاده دانشجویان از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی با میزان رضایت سیاسی، مواضع سیاسی و سطح تقاضای سیاسی
1-10: رابطه میان استفاده از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی با میزان رضایت سیاسی 163  
1-1- 10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از اینترنت و میزان رضایت سیاسی                      163
2-1-10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و میزان رضایت سیاسی                                   165
3-1-10: ارتباط مابین تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان در ایام انتخابات و اعتراضات پس از آن با میزان رضایت سیاسی          166
4-1-10: ارتباط میان منابع کسب اخبار دانشجویان با میزان رضایت سیاسی                       167
2-10: بررسی ارتباط میان میزان استفاده دانشجویان از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی با مواضع سیاسی                169 
1-2-10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از اینترنت و مواضع سیاسی                                 169
2-2-10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی بامواضع سیاسی     171
3-2-10: ارتباط مابین تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها  از نگاه دانشجویان در ایام انتخابات و اعتراضات پس از آن با مواضع سیاسی                     173
4-2-10: ارتباط میان منابع کسب اخبار دانشجویان با مواضع سیاسی                                 175
5-2-10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از اینترنت و مواضع سیاسی                                 177
6-2-10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی با مواضع سیاسی    178
7-2-10: ارتباط مابین تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از نگاه دانشجویان در ایام انتخابات و اعتراضات پس از آن با مواضع سیاسی                     179
8-2-10: ارتباط میان منابع کسب اخبار دانشجویان با مواضع سیاسی                                 180
3-10: بررسی ارتباط میان میزان استفاده دانشجویان از اینترنت و شبکه های اجتماعی اینترنتی با سطح تقاضای سیاسی    181
1-3-10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از اینترنت و سطح تقاضای سیاسی                       181
2-3-10: ارتباط میان مدت زمان استفاده از  شبکه های اجتماعی اینترنتی با سطح تقاضای سیاسی                                  183
3-3-10: ارتباط مابین تغییرات ایجاد شده در مدت زمان استفاده از شبکه های اجتماعی اینترنتی و تعداد کاربران این شبکه ها از  نگاه دانشجویان در  ایام انتخابات و اعتراضات پس از آن با سطح تقاضای سیاسی         185
4-3-10: ارتباط میان منابع کسب اخبار دانشجویان با سطح تقاضای سیاسی                       186

 

 


فصل یازدهم: سنجش ارتباط میان سطح علاقه مندی به مشارکت در مباحثات سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی و سطح اعتماد دانشجویان به این شبکه ها با میزان رضایت سیاسی، مواضع سیاسی و سطح تقاضای سیاسی               
1-11: ارتباط میان سطح علاقه مندی به مشارکت در مباحثات سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی با میزان رضایت سیاسی ، مواضع سیاسی و سطح تقاضای سیاسی                                 188
1-1-11: رابطه سطح علاقه  به مشارکت در مباحثات سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی با میزان رضایت سیاسی      188                        
2-1-11:رابطه سطح علاقه  به مشارکت در مباحثات سیاسی در شبکه-های اجتماعی اینترنتی با مواضع سیاسی                 190                            
3-1-11:ارتباط سطح علاقه  به مشارکت در مباحثات سیاسی در شبکه-های اجتماعی اینترنتی با مواضع سیاسی                 191 
4-1-11: رابطه  سطح علاقه  به مشارکت در مباحثات سیاسی در شبکه های اجتماعی اینترنتی با  تقاضای سیاسی             192
 2-11: رابطه میان  سطح اعتماد دانشجویان به شبکه های اجتماعی اینترنتی با میزان رضایت سیاسی، مواضع سیاسی و سطح تقاضای سیاسی                           194
1-2-11: رابطه میان  سطح اعتماد دانشجویان به شبکه های اجتماعی اینترنتی با میزان رضایت سیاسی                             194
2-2-11: رابطه میان  سطح اعتماد دانشجویان به شبکه های اجتماعی اینترنتی با مواضع سیاسی                                       195
3-2-11: رابطه میان  سطح اعتماد دانشجویان به شبکه های اجتماعی اینترنتی با مواضع سیاسی                                       197
4-2-11:  سنجش ارتباط میان سطح اعتماد دانشجویان به شبکه های اجتماعی اینترنتی با سطح تقاضای سیاسی               198

 

 


فصل دوازدهم: سنجش ارتباط میان رضایت سیاسی  با میزان مشارکت سیاسی و الگوی مشارکت                               
1-12: ارتباط رضایت سیاسی با میزان مشارکت سیاسی            199
1-1-12: رابطه رضایت سیاسی با شرکت در انتخابات            199
2-1-12: ارتباط میان رضایت سیاسی با مشارکت در فعالیتهای سیاسی- اجتماعی               200
2-12: ارتباط رضایت سیاسی با الگوی مشارکت                     202
1-2-12: رابطه میان رضایت سیاسی با پذیرش نتایج انتخابات  202
2-2-12: ارتباط میان رضایت سیاسی با واکنش شهروندان نسبت به تضییع حقوقشان از سوی حکومت                         204

 

 


فصل سیزدهم: سنجش ارتباط میان سطح تقاضای سیاسی با میزان مشارکت سیاسی  و الگوی مشارکت     
1-13: ارتباط مواضع سیاسی با میزان مشارکت سیاسی            206
1-1-13:رابطه مواضع سیاسی با شرکت در انتخابات               206
2-1-13: رابطه مواضع  سیاسی با مشارکت در فعالیتهای سیاسی- اجتماعی                        208
3-1-13: رابطه مواضع سیاسی با شرکت در انتخابات             210                                 
4-1-13: رابطه مواضع  سیاسی با مشارکت در فعالیتهای سیاسی- اجتماعی                        211                                
2-13: ارتباط مواضع سیاسی با الگوی مشارکت                      213                                         
1-2-13: رابطه مواضع سیاسی و پذیرش نتایج انتخابات          213
2-2-13: رابطه مواضع سیاسی با واکنش شهروندان نسبت به تضییع حقوقشان از سوی حکومت                                   215
3-2-13: رابطه مواضع سیاسی و پذیرش نتایج انتخابات          216
4-2-13: رابطه مواضع سیاسی با واکنش شهروندان نسبت به تضییع حقوقشان از سوی حکومت                                    218

 

 


فصل چهاردهم: ارتباط میان سطح تقاضای سیاسی(الگوی سطح تقاضا) با میزان مشارکت سیاسی و الگوی مشارکت
1-14:  ارتباط میان سطح تقاضای سیاسی با میزان مشارکت سیاسی                                   222        
1-1-14: رابطه میان سطح تقاضای سیاسی با شرکت در انتخابات                                      224           
2-1-14: رابطه مواضع  سیاسی با مشارکت در فعالیتهای سیاسی- اجتماعی                        224                      
2-14 : ارتباط مواضع سیاسی با الگوی مشارکت                    225              
1-2-14: رابطه مواضع سیاسی و پذیرش نتایج انتخابات          226    
2-2-14: رابطه مواضع سیاسی با واکنش شهروندان نسبت به تضییع حقوقشان از سوی حکومت                                    227                               
جمع بندی و نتيجه گيري             229
پیوست(پرسش نامه)                    232   
فهرست منابع                              239 
چکیده انگلیسی                         241